Jakim typom publikacji nadaje się numery ISBN?

Aby nadać produktowi numer ISBN, należy odpowiedzieć twierdząco na trzy pytania:

  • Czy jest to produkt oparty na tekście?
  • Czy jest to produkt dostępny publicznie?
  • Czy jest to publikacja monograficzna (wydawnictwo zwarte)?

Publikacja monograficzna to wydawnictwo zwarte, zaplanowane przez wydawcę jako całość rozpowszechniana w dowolnej formie produktu. Może składać się z jednej lub z określonej, skończonej liczby części.

Przykłady typów wydawnictw zwartych, którym można nadawać numery ISBN:

  • drukowane książki i broszury (i ich różne formy produktu),
  • publikacje w alfabecie Braille’a,
  • publikacje o określonym zakończeniu, których wydawca nie zamierza kontynuować lub regularnie aktualizować,
  • mapy,
  • filmy edukacyjne i instruktażowe, wideo i przezrocza,
  • książki mówione na kasetach, płytach CD lub DVD,
  • publikacje elektroniczne zarówno na nośnikach fizycznych (takich jak: taśmy czytelne maszynowo, dyskietki czy CD-ROM-y), jak i w Internecie,
  • cyfrowe kopie drukowanych publikacji książkowych,
  • publikacje w postaci mikroform,
  • oprogramowanie edukacyjne lub instruktażowe,
  • publikacje multimedialne (jeśli podstawowym ich składnikiem jest tekst)

Przykłady typów materiałów, którym nie zaleca się nadawania numerów ISBN:

  • zasoby ciągłe (np. wydawnictwa ciągłe, serie bez określonego terminu zakończenia i zasoby aktualizowane),
  • dzieła abstrakcyjne,
  • druki ulotne (np. materiały reklamowe, katalogi handlowe, aukcyjne itp.),
  • druki muzyczne,
  • druki i foldery artystyczne bez strony tytułowej i tekstu,
  • dokumenty osobowe (takie jak elektroniczne życiorysy lub charakterystyki osobowe),
  • pocztówki i kartki okolicznościowe,
  • nagrania muzyczne,
  • oprogramowanie przeznaczone do celów innych niż edukacyjne lub instruktażowe,
  • elektroniczne tablice ogłoszeń,
  • e-maile i inne rodzaje korespondencji elektronicznej,
  • gry.

Należy podkreślić, że numeru ISBN nie nadaje się czasopismom, gazetom, periodykom (szerzej -wydawnictwom ciągłym), którym nadaje się numer ISSN.

Nie nadaje się też numeru ISBN drukom muzycznym (nutom), którym nadaje się numery ISMN.

Co to znaczy „różne formy produktowe książki”?

Wydawnictwa zawarte, w tym książki, są wydawane w kilku podstawowych formach wydawniczych (np. książka drukowana, książka w wersji dźwiękowej, książka w wersji elektronicznej).

Każda z form podstawowych przyjmuje różne wersje produktowe. Każda odrębna forma produktowa powinna być oznaczona odrębnym numerem ISBN.

Przykładowo, książka drukowana może przyjąć postać produktu w oprawie twardej, w oprawie miękkiej, w wydaniu albumowym. Wersja dźwiękowa książki może być wydana na nośniku fizycznym, na przykład na płycie CD-ROM w formacie mp3, może być też sprzedawana on-line w postaci pliku dźwiękowego, np. mp3. Wersja elektroniczna, sprzedawana on-line, także może być zapisywana w różnych postaciach, np. pdf oraz .epub

Opisane powyżej przykłady tworzą siedem form produktowych tej samej książki:

  • książka drukowana w oprawie twardej,
  • książka drukowana w oprawie broszurowej,
  • książka drukowana w wersji albumowej,
  • audiobook na płycie CD-ROM (mp3),
  • audiobook on-line (mp3),
  • książka sprzedawana on-line w postaci .pdf,
  • książka sprzedawana on-line w postaci .epub.

W takiej sytuacji należy zastosować siedem odrębnych numerów ISBN.

Czy wydawca jest zobowiązany do nadawania numeru ISBN?

Nie. Numer ISBN nie jest obowiązkowy w świetle prawa, ani krajowego, ani międzynarodowego. Nadawanie numerów ISBN należy do dobrych obyczajów branży wydawniczej. Międzynarodowy Znormalizowany Numer Książki (ISBN) jest dobrowolnym systemem opisanym w normie PN-ISO 2108:2006. W Polsce część wydawców mylnie utożsamia numerację ISBN z ulgami podatkowymi i prawdopodobnie stąd bierze się opinia o obowiązku oznaczania książek numerem ISBN. ISBN jest najbardziej rozpowszechnionym identyfikatorem opisującym książki i niektóre firmy wymagają od wydawców oznaczania książek numerami ISBN. Konsekwencją braku ISBN jest w takim przypadku nieprzyjęcie książki do sprzedaży, ale wynika to z polityki danej firmy, a nie z przepisów prawa. Należy pamiętać, że przynależność do systemu ISBN jest w Polsce bezpłatna.

Jak definiuje się wydawcę książki?

Wydawca to osoba lub firma organizująca cały proces wydawniczy.

Z punktu widzenia prawa autorskiego wydawca powinien dysponować wszystkimi wymaganymi prawami autorskimi do wydawanej książki (np. prawem do tekstu, prawem do tłumaczenia, prawem do projektu graficznego okładki).

Nie prowadzę działalności gospodarczej, nie mam żadnej firmy. Czy mogę być wydawcą?

Tak. Wydawcą może być każda osoba prawna lub osoba fizyczna. Proces wydawniczy można organizować na wiele sposobów. Zasady nadawania numerów ISBN nie wprowadzają żadnych ograniczeń w tym zakresie.

Co to jest imprint?

Termin imprint stosowany powszechnie w branży wydawniczej został przełożony w normie PN-ISO 2108:2006 jako znak wydawcy.

Imprint/znak wydawcy to nazwa wydawcy, która jest umieszczana na książce i która może – ale nie musi – być taka sama jak oficjalna nazwa wydawnictwa.

Oznacza to, że każdy wydawca zawsze posiada zarówno nazwę oficjalną, jak też imprint/znak wydawcy.

W wielu przypadkach nazwa oficjalna oraz imprint/znak wydawcy będą tożsame. Niektórzy wydawcy na swoich książkach używają dwóch (lub więcej) imprintów/znaków wydawcy. Nie ma w tym zakresie żadnych ograniczeń formalnych.

Moje wydawnictwo przeszło reorganizację. Czy to jest ciągle to samo wydawnictwo?

Nie można odpowiedzieć twierdząco ani przecząco na tak postawione pytanie. Wszystko zależy od okoliczności danego przypadku.

Zespół ds. znormalizowanych numerów wydawnictw, działający w Bibliotece Narodowej, nie zbiera i nie analizuje dokumentacji dotyczącej poszczególnych wydawców.

Nie mogę znaleźć normy PN-ISO 2108:2006 na stronie Biblioteki Narodowej ani na stronie serwisu e-ISBN.

Normy ISO oraz normy PKN są dostępne odpłatnie w księgarniach. Nie możemy umieścić ich na stronie www.e-isbn.pl

Które cyfry w numerze ISBN dotyczą mojego wydawnictwa?

Od 1 stycznia 2007 roku numer ISBN składa się 13 cyfr umieszczonych w pięciu grupach rozdzielanych znakiem (-), na przykład 978-83-01-00000-1.

Każda grupa ma inne znaczenie.

  • Pierwsza grupa to prefiks EAN (w przypadku książek zawsze 978 lub 979), konieczny do utworzenia zapisu EAN, w tym do wygenerowania kodu kreskowego.
  • Druga grupa to kod kraju (w Polsce zawsze 83), potrzebny do lokalizacji wydawcy.
  • Trzecia grupa to oznaczenie identyfikacyjne, czyli prefiks wydawcy. W Polsce ta grupa zawiera zmienną liczbę cyfr, od dwóch do sześciu. Jest to grupa cyfr przypisana na trwałe konkretnemu wydawcy.
  • Czwarta grupa określa wielkość puli numerów, czyli – potocznie mówiąc – są to różne numery ISBN nadawane kolejnym książkom. W Polsce wydawca otrzymuje 10, 100, 1000 lub 10 000 numerów (nie ma możliwości otrzymania jednego numeru ISBN).
  • Na końcu numeru ISBN zawsze znajduje się jedna cyfra kontrolna, która nie koduje żadnych informacji, a jest wynikiem działania matematycznego, wykonanego na poprzednich cyfrach.

Wydaję książkę po raz pierwszy w życiu. Potrzebuję jednego numeru ISBN. Nigdzie nie mogę znaleźć informacji jak go otrzymać. Dlaczego?

Numery ISBN są przyznawane w pakietach, w paczkach, nazywanych formalnie pulami, po 10, 100, 1000 lub 10 000 numerów ISBN.

Nie ma możliwości otrzymania jednego numeru. Prosimy o wypełnienie formularza rejestracyjnego i pobranie minimalnej puli 10 numerów ISBN.

Wydaję także gazetę i Narodowy Ośrodek ISSN przyznał mi jeden numer ISSN. Dlaczego nie można postąpić tak samo z numerem ISBN?

Numery ISBN (nadawane dla wydawnictw zwartych, potocznie mówiąc książek) oraz ISSN (nadawane dla wydawnictw ciągłych, potocznie mówiąc gazet, czasopism) maja inną konstrukcję i są wydawane na podstawie innych norm.

Numer ISBN koduje informacje (kraj wydania, nazwę wydawcy, „numer porządkowy” książki), numer ISSN nie koduje żadnych informacji.

Numery ISSN są przyznawane pojedynczo na konkretne tytuły. Numery ISBN są przyznawane w pulach.

Co to znaczy ISBN „bez kresek”?

Każdy numer ISBN-13 można zapisać „bez kresek”, czyli bez znaku łącznika „-”.

Numer ISBN „bez kresek” to potoczny termin oznaczający numer ISBN zapisany w postaci wymaganej przez EAN.

Numer ISBN 978-83-01-00000-1 otrzymuje postać ISBN EAN 9788301000001.

Jest to zapis konieczny do wygenerowania kodu kreskowego.

Do zamiany cyfr na układ kresek służy specjalne oprogramowanie. Jest ono m.in. dostępne bezpłatnie dla wydawców zarejestrowanych w serwisie e-ISBN.

Mam numery ISBN i składają się one z 10 cyfr. Podobno muszę je jakoś przeliczać. O co chodzi?

Do 2007 roku numer ISBN składał się z 10 cyfr oraz czterech grup oddzielanych znakiem łącznika „-” i kodował informacje w układzie kraj-wydawca-produkt wydawniczy. Na końcu numeru ISBN, jak zawsze, występowała cyfra kontrolna.

Numery 10-cyfrowe, które wydawca otrzymał przed 2007 rokiem i których nie nadał jeszcze publikacjom, powinny być nadal używane. Należy jednak dokonać ich konwersji (przeliczenia) na nową 13-cyfrową formę. Jest to konieczne ze względu na zmianę ostatniej cyfry, która jest znakiem kontrolnym.

Przykład:
ISBN-10: 83-900210-1-3
ISBN-13: 978-83-900210-1-0

Jest to ten sam numer ISBN tylko raz jest zapisany w postaci ISBN-10, a raz w postaci ISBN-13. UWAGA! Oznacza to, że nie można zmienić numeru 10-cyfrowego na 13-cyfrowy tylko przez dodanie prefiksu 978. Konieczne jest przeliczenie numeru ze względu na zmianę ostatniej cyfry.

Oznacza to też, że wykorzystane numery 10-cyfrowe nie mogą być ponownie użyte do oznaczania nowych tytułów, nawet po ich konwersji na 13-cyfrowe.

Gdzie znajduje się konwerter do przeliczania numerów ISBN?

Serwis e-ISBN automatycznie przelicza pulę numerów 10-cyfrowych na 13-cyfrowe.

Podczas rejestracji wydawca może „wnieść” swoją starą pulę oraz niewykorzystane numery ISBN. Praktycznie rzecz biorąc, aby wnieść wolne numery wydawca najpierw podaje prefiks (np. 205), a następnie - zakres wolnych numerów (np. od 4987 do 9999).

Nie jest istotne czy wydawca otrzymał wersję 10-cyfrową, czy też 13-cyfrową, ponieważ prefiks wydawcy jest ten sam i Serwis e-ISBN wyświetli pulę numerów w układzie ISBN-13.

Dlaczego numery ISBN są „nie po kolei”?

Numery ISBN są ułożone „po kolei”. Nieporozumienie wynika z nieznajomości budowy numeru ISBN.

Niektórzy wydawcy błędnie utożsamiają numer książki z ostatnią cyfrą kontrolną. Pierwszy numer ISBN w danej puli zawsze składa się z zer (lub jest to zero). Ostatni składa się z cyfr 9 (lub jest to 9).

I tak dla:

  • puli 10 numerów pierwszy numer to 0, ostatni to 9,
  • puli 100 numerów pierwszy numer to 00, ostatni to 99,
  • puli 1000 numerów pierwszy numer to 000, ostatni to 999,
  • puli 10000 numerów pierwszy numer to 0000, ostatni to 9999,
  • puli 100000 numerów pierwszy numer to 00000, ostatni to 99999.

Na końcu numeru ISBN zawsze znajduje się jedna cyfra kontrolna, która nie należy do ciągu znaczącego. Weźmy pod rozwagę trzy numery ISBN.

978-83-89405-00-5
Jest to pierwszy numer ISBN (00) z puli 100 numerów o prefiksie 89405

978-83-900210-1-0
Jest to drugi numer ISBN (1) z puli 10 numerów o prefiksie 900210

978-83-7432-357-4
Jest to trzysta pięćdziesiąty ósmy numer ISBN (357) z puli 1000 numerów o prefiksie 7432

Cyfra kontrolna (jedna, zawsze na końcu) nie koduje żadnej informacji i nie jest numerem książki. Jest po to, aby sprawdzić poprawność budowy numeru, wychwytuje różne błędy w jego budowie. Jest cyfrą kontrolną dla numeru, a nie numerem dla książki.

Stosuję numery ISBN nie po kolei. Czy mogę tak postępować?

Tak, jedyna zasada to nadawanie odrębnych numerów odrębnym produktom wydawniczym.

Na książce został umieszczony błędny numer ISBN spoza mojej puli. Czy można taki numer dodać do mojej puli?

Nie ma możliwości wprowadzenia błędnego numeru do puli wydawcy (tak aby numer „stał się tym samym numerem prawidłowym”, co często sugerują wydawcy), ponieważ pula numerów ISBN stanowi logiczną całość wyprowadzoną z obowiązującego algorytmu.

Przez pomyłkę ten sam numer ISBN został wydrukowany na drugiej książce. Co mam zrobić?

Nie ma uniwersalnej odpowiedzi. Norma nie wskazuje jednoznacznie, jak należy postąpić w takiej sytuacji, a o przyjętym rozwiązaniu wydawca decyduje na własną odpowiedzialność. Wiele zależy od konkretnych okoliczności.

Jeśli książka nie została jeszcze wprowadzona do sprzedaży, należy dokonać fizycznej zamiany numerów poprzez trwałe umieszczenie nowego numeru ISBN. Wydawca może podjąć decyzję np. co do wymiany stron, na których podano zdublowany numer. Jeśli jest to niemożliwe i wydawca decyduje się na zaklejenie numeru, powinien dokonać tego w trwały sposób. (W praktyce chodzi o wydrukowanie nowych numerów na naklejkach i zaklejenie błędnych numerów.)

Jeśli książka została już wprowadzona do sprzedaży, nie ma możliwości naprawienia błędu. W publicznym obiegu będą znajdowały się dwie książki oznaczone tym samym numerem ISBN. Dlatego też prosimy o skrupulatne sprawdzanie numeru ISBN, który ma być wydrukowany na książce, tak aby unikać sytuacji osygnowania książki zdublowanym lub błędnym numerem.

Ile numerów ISBN może mieć książka?

Odpowiedź zależy od kontekstu.

Przede wszystkim książka może mieć tylko jeden numer ISBN na czwartej stronie okładki, zalecamy, aby numer ten przedstawiony był także w postaci kodu kreskowego (patrz Instrukcja ISBN).

Na stronie redakcyjnej istnieje kilka możliwości umieszczania „dodatkowych”, „informacyjnych” numerów ISBN.

Po pierwsze, książka może mieć tyle numerów ISBN, ilu ma wydawców. Mówimy tu o sytuacji, gdy książka ukazuje się w koedycji (patrz Instrukcja ISBN). Wtedy każdy ze współwydawców może umieścić swój numer ISBN na stronie redakcyjnej książki.

Obowiązkowo na stronie redakcyjnej książki musi znaleźć się ISBN tego wydawcy, który odpowiada za dystrybucję książki, pozostałe numery nie są obowiązkowe.

Po drugie, książka może wchodzić w skład publikacji wielotomowej. W przypadku publikacji wielotomowych, każda część (każdy element) może posiadać własny, odrębny numery ISBN, ale także numer ISBN przypisany kolekcji lub zestawowi (patrz Instrukcja ISBN).

Jeśli pojedyncze tomy nie są przeznaczone do samodzielnego udostępniania, zaleca się mimo to nadawanie odrębnych numerów ISBN poszczególnym tomom w celu ułatwienia ich dystrybucji oraz obsługi zwrotów.

PRZYKŁAD:
978-83-01-00001-1 (całość)
978-83-01-00002-8 (t.1)
978-83-01-00003-5 (t.2)

Po trzecie, do dobrych praktyk należy umieszczanie informacji o alternatywnych formach produktowych książki. W ten sposób potencjalny nabywca książki jest informowany o tym, że ma możliwość zakupu tej samej książki w innej formie produktowej. Przykładowo na stronie redakcyjnej książki w oprawie twardej może znaleźć się następująca informacja:

ISBN-13 978-83-12-34567-1 książka w oprawie twardej
ISBN-13 978-83-12-34568-3 książka w oprawie miękkiej ze skrzydełkami
ISBN-13 978-83-12-34569-2 on-line pdf
ISBN-13 978-83-12-34570-8 on-line epub
ISBN-13 978-83-12-34571-3 audiobook on-line mp3

Czy książka może być opatrzona numerem ISBN i jednocześnie ISSN?

Tak, w szczególnych przypadkach, kiedy książka wchodzi w skład serii. Oznacza to, że numer ISBN jest przyporządkowany konkretnej pozycji posiadającej swój tytuł, a numer ISSN całej serii. Oba numery muszą być w wyraźny sposób zidentyfikowane przez własny akronim (ISBN i ISSN).

Czym różni się seria od kolekcji?

Kolekcja to jedna z form publikacji wielotomowej. Jest to publikacja, składająca się ze ściśle określonej liczby części/tomów. Z reguły jest wprowadzana do obiegu stopniowo, część po części. Po zakończeniu edycji wszystkich części kolekcja taka może być dostępna jako całość. Kolekcja jako całość, tak jak każda publikacja wielotomowa, jest oznaczona własnym numerem ISBN.

Seria jest także dostępna część po części, ale z definicji liczba części nie jest określona. Założenie wydawcy jest takie, że seria (formalnie mówiąc wydawnictwo ciągłe) nie jest ograniczone ani czasowo, ani liczbą tomów. Gazeta lub czasopismo to najbardziej oczywiste przykłady wydawnictwa ciągłego, seryjnego. Podobny charakter mają różnego typu serie wydawnicze. Seria powinna być oznaczana numerem ISSN identyfikującym tytuł serii, poszczególne tomy z serii mogą być oznaczane numerem ISBN. Oba numery muszą być w wyraźny sposób zidentyfikowane przez własny akronim (ISBN i ISSN).

Niektóre serie wydawnicze nie mają własnego oznaczenia ISSN i nie jest to wymagane.

Wydawca w serwisie e-ISBN może określić, czy dana publikacja wchodzi w skład kolekcji, serii numerowanej lub serii nienumerowanej.

Czy e-bookom, sprzedawanym wyłącznie on-line, powinno się nadawać numery ISBN?

Numery ISBN są z definicji nieobowiązkowe. Istnieją przy tym ważne przesłanki dla stosowania ISBN także w przypadku e-booków.

E-booki bez numeru ISBN mogą nie wejść do dystrybucji niektórych pośredników/sprzedawców internetowych. Pliki posiadające ISBN są lepiej wyszukiwane przez wyszukiwarki, np. Google czy Bing.

Niektórzy wydawcy nie decydują się na opatrywanie swoich produktów numerami ISBN mimo wszelkich zalet, choćby dlatego, że pliki cyfrowe można opisać w różnych systemach sprzedażowych w alternatywny sposób.

Ogólna zasada jest następująca: jeśli produkt cyfrowy jest przeznaczone do dystrybucji przez pośredników i detalistów – należy zastosować numerację ISBN.

Jeśli jest to produkt sprzedawany w jednym zamkniętym kanale dystrybucji, nie ma konieczności stosowania ISBN.

Wydaję książkę w kilku wersjach elektronicznych w różnych formatach, czy mogę nadać jeden wspólny numer ISBN?

Jeśli publikacje elektroniczne są udostępniane w różnych formatach (np. mobi, epub, .pdf, html), zaleca się, żeby każdemu dostępnemu oddzielnie formatowi nadać odrębny ISBN.

Wydaję aplikacje na urządzenia mobilne. Czy mam je opatrywać numerami ISBN?

Należy posługiwać się ogólną zasadą. Jeśli produkty cyfrowe (w tym aplikacje) są przeznaczone do dystrybucji przez pośredników i detalistów – należy zastosować numerację ISBN. Jeśli będzie to aplikacja sprzedawana w jednym zamkniętym kanale dystrybucji , nie ma potrzeby oznaczania jej numerem ISBN

Wydaję dodatek do gazety. Gazeta ma numer ISSN. Czy dodatek ma dostać numer ISSN czy numer ISBN?

To zależy od tego, czym jest dodatek. Książka lub inny produkt powiązany powinna dostać numer ISBN.

Jeśli jest to dodatek tematyczny, folder lub inny materiał poligraficzny o charakterze ulotnym, to nie powinno się stosować żadnych identyfikatorów lub, w uzasadnionych przypadkach, identyfikator ISSN.

Jeśli jest to produkt w innej postaci (obiekt do kolekcjonowania, model do sklejania, zabawka etc.) to produkt taki nie powinien być oznaczany ani numerem ISBN, ani ISSN.

Jak postępować w przypadku zmian w tekście?

Jeśli jakaś część lub części publikacji uległy znaczącym zmianom, należy jej nadać odrębny numer ISBN. Nowy numer należy nadać, jeśli zmianie uległ tytuł publikacji. Zmiany dotyczące projektu okładki czy ceny książki nie wymagają nadania odrębnego numeru ISBN. Nie jest on również wymagany w odniesieniu do drobnych zmian w danym wydaniu (np. korekty błędów drukarskich). Dodruk z tego samego składu nie powinien otrzymać nowego numeru.

Czy na przedruki faksymilowe nadaje się numery ISBN?

Przedrukowi faksymilowemu należy nadać odrębny numer ISBN, jeśli jest wydany przez innego wydawcę.

Jak postępować w przypadku publikacji z luźnymi kartami (wymiennokartkowych)?

Numer ISBN może być nadawany publikacjom z luźnymi kartami, mającym w zamierzeniu stanowić skończoną całość, tzn. takim publikacjom, które będą wydawane przez określony czas. Numer ISBN nie przysługuje ani publikacjom z luźnymi kartami, które są ciągle uaktualniane (zasoby aktualizowane), ani ich poszczególnym aktualizowanym częściom.

Jak postępować w przypadku koedycji (wydań wspólnych)?

Publikacja ukazująca się jako wydanie wspólne kilku wydawców otrzymuje zazwyczaj numer ISBN od wydawcy odpowiedzialnego za jej dystrybucję. Dopuszczalne jest jednak, by każdy ze współwydawców nadał jej własny numer ISBN.

Przejęcie całej produkcji wydawniczej i praw do publikacji

Wydawca przejmujący całość produkcji wydawniczej danej firmy i jej prawa do publikacji może używać numerów ISBN nadanych przez pierwotnego wydawcę do czasu, gdy nowa firma opublikuje nowe wydanie lub reprint publikacji pod własną nazwą (nada jej własny imprint).

ISBN dla zindywidualizowanych, dedykowanych publikacji

„Przystosowana” lub zindywidualizowana wersja książki wydanej w druku cyfrowym w niskim nakładzie, której treść została określona przez klienta, a nie wydawcę, i której dostępność jest ograniczona, nie powinna otrzymać numeru ISBN. Do tego typu publikacji należy m.in. projekt architektoniczny domu, który jest sprzedawany konkretnemu nabywcy wraz z podpisami i pieczęciami.

Chcę dostać numer ISBN, jestem na państwa stronie www.e-isbn.pl i czytam, że w tym celu muszę się zarejestrować i przesłać skan wydrukowanego i podpisanego wniosku. Czy to prawda?

Tak. Proszę przejść do strony głównej i rozpocząć procedurę rejestracji.

Zależy mi na czasie. Jak mogę dostać numery ISBN najszybciej jak to możliwe?

Każdy wydawca, który przystępuje do serwisu e-ISBN musi wykonać te same czynności, należy:
- zalogować się do serwisu e-ISBN,
- wypełnić on-line formularz rejestrowy,
- wygenerować i wydrukować wniosek,
- wniosek podpisać, zeskanować i wgrać do serwisu e-ISBN,
- poczekać na weryfikację danych.

Najszybsza metoda to:
- poprawne wypełnienie wniosku on-line,
- jak najszybsze wydrukowanie, zeskanowanie, podpisanie wniosku przez osobę upoważnioną i wgranie wniosku do serwisu e-ISBN.

Pracownik serwisu e-ISBN sprawdza dane z wniosku i jeśli nie ma zastrzeżeń aktywuje konto wydawcy z numerami ISBN i natychmiast powiadamia wydawcę o tym fakcie.

Aktywacja konta może trwać do 2 dni roboczych od dnia wgrania wniosku do serwisu.

Czy mogę przyjść i zarejestrować się osobiście „od ręki”?

Tak, o ile jest Pani/Pan osobą upoważnioną do podpisywania wniosku. Nie zmienia to jednak procedury rejestracyjnej.

Każdy użytkownik musi dokonać rejestracji on-line. Jeśli nie ma innej możliwości, może to zrobić osobiście w Bibliotece Narodowej.

Następnie wydawca musi poczekać na weryfikację danych z wniosku.

Czy taki wniosek zostanie zweryfikowany także „od ręki”?

Nie w każdym przypadku.

Weryfikacja trudnych przypadków może potrwać dłużej niż 24 godziny. Dłuższy czas weryfikacji może nastąpić w przypadku na przykład:

  • konfliktu nazw,
  • niejasności co do statusu jednostki nadrzędnej (w przypadku jednostek podległych, np. wydziałów uczelni),
  • niejasności co do nazw stosowanych w przeszłości,
  • niejasnego statusu prawnego (np. w przypadku połączeń firm),
  • niejasnej sytuacji co do przyznanych wcześniej pul numerów ISBN.

Natomiast w bezspornych przypadkach wniosek może być rozpatrzony i zweryfikowany w ciągu jednego dnia roboczego.

Czy mogę wykorzystać cudzy numer ISBN? Czy mogę ewentualnie „pożyczyć” od innego wydawcy numer ISBN, a następnie „oddać” jeden z numerów po ich otrzymaniu?

Nie. Zasady nadawania numerów ISBN określone w normie PN ISO 2108:2006 są klarowne. Norma nie przewiduje „pożyczania” i „oddawania” ani „darmowego wykorzystywania” numerów ISBN otrzymanych z zewnątrz, w tym także otrzymanych z drukarni oferującej wydawcy usługę druku.

O ile nam wiadomo podobne postępowanie wynika z niewiedzy. Część użytkowników systemu ISBN nie wie, jakie jest znaczenie terminu „wydawca”. Nie wszyscy wiedzą, że przynależność do systemu jest bezpłatna i że do założenia konta wydawcy nie są wymagane żadne dokumenty..

Przestrzegamy przed takim „pożyczaniem” czy „bezpłatnym wykorzystywaniem cudzych numerów” ze względu na powiązanie ISBN ze zredukowaną stawką VAT. Urzędy skarbowe mogą uznać, że numer ISBN nie został nadany zgodnie z przepisami. W tej sprawie należy kontaktować się z właściwym urzędem skarbowym lub innym organem administracji podatkowej.

Już od dawna jestem wydawcą i mój wydruk z numerami ISBN zaginął. Czy mogę dostać stare numery ISBN jeszcze raz, czy mam wystąpić o nowe numery ISBN?

Jeśli nie doszło do żadnych zmian formalnych i faktycznie działania prowadzi ten sam wydawca, to można otrzymać stare numery ISBN poprzez przystąpienie do serwisu e-ISBN i wniesienie starej puli. Szczegółowo opisane jest to w Instrukcji serwisu e-ISBN.

Jeżeli nastąpiły istotne zmiany dotyczące formy prowadzenia działalności wydawniczej, należy wystąpić o nowe numery ISBN.

Od dawna jestem wydawcą i chcę teraz przejść do nowego serwisu e-ISBN. Jak to zrobić?

Można to zrobić przez wniesienie (wgranie) wolnych, niewykorzystanych numerów ISBN do serwisu. Szczegółowo opisane jest to w Instrukcji serwisu e-ISBN.

Czy książka bez numeru ISBN może być sprzedawana ze zredukowaną stawką VAT?

Nie. Szczegółowo kwestię tę regulują wpisy w pozycji 32 oraz 33 załącznika nr 10 do ustawy o VAT.

Czy nadanie numeru ISBN na publikację oznacza, że można sprzedawać ją ze zredukowaną stawką VAT?

Nie. Nie ma oczywistego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy numeracją ISBN a stawką podatku VAT.

Podatek VAT na książki jest naliczany zgodnie z ustawą o VAT. Numer ISBN jest nadawany zgodnie z zaleceniami normy PN ISO 2108:2006. Sprawę komplikuje brak jednoznacznej definicji pojęcia książka oraz fakt, że numeracja ISBN jest regulowana w normie, a normy jako takie nie są przepisami.

Ustawa o VAT stanowi, że dla zastosowania zredukowanej stawki VAT na książki muszą być spełnione dwa warunki łącznie: publikacja musi mieścić się w odpowiednim zgrupowaniu PKWiU (58.11.1 lub 58.11.2 oraz posiadać numer ISBN nadany na podstawie odrębnych przepisów.

Należy pamiętać, że numeracja PKWIU jest kategorią węższą, a numeracja ISBN kategorią szerszą. Inaczej mówiąc, każda książka mieszcząca się w zgrupowaniu 58.11.1 lub 58.11.2 może być oznaczona numerem ISBN, ale nie każde wydawnictwo zwarte oznaczone numerem ISBN mieści się w zgrupowaniu 58.11.1 lub 58.11.2

Oznacza to, że wszelkie wątpliwości należy rozpocząć od ustalenia, w jakim zgrupowaniu PKWiU mieści się dana publikacja.

Należy przy tym pamiętać, że w ramach klasyfikacji PKWIU istnieją sporne przypadki. Chodzi tu o publikacje, które mieszczą się:
– albo w zgrupowaniu 58.11.19, czyli „Pozostałe drukowane książki, broszury, ulotki i podobne publikacje”,
– albo w zgrupowaniu 58.19.19, czyli „Pozostałe wyroby drukowane lub na nośnikach (dyskach, taśmach i innych), gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Pierwsza z ww. kategorii mieści się w zgrupowaniu 58.11.1 i można stosować w tym przypadku zredukowaną stawkę VAT. Druga z w/w kategorii nie mieści się w zgrupowaniu 58.11.1.

Należy podkreślić, że nadanie numeru ISBN na publikację nie rozstrzyga, czy dana publikacja mieści się w zgrupowaniu 58.11.19 czy też 58.19.11, czyli – inaczej mówiąc – czy jest to książka lub broszura, czy też wyrób drukowany.

Bardzo podobny spór może dotyczyć różnych hybrydowych produktów zeszytów lub kalendarzy zawierających tekst czy też różnych form plakatów, tablic, zestawów kart.

Także w takich przypadkach nadanie numeru ISBN na publikację nie rozstrzyga, czy dana publikacja jest książką mieszczącą się w odpowiednim zgrupowaniu PKWiU.

Ostatecznie każdorazowo w przypadku wątpliwości należy kontaktować się z właściwym organem administracji podatkowej.

Czy nadanie numeru ISBN powoduje, że można zastosować zredukowaną stawkę VAT na produkty cyfrowe?

W przypadku produktów cyfrowych podstawowe znaczenie ma forma fizyczna produktu i związany z tym symbol PKWiU.

Książki elektroniczne wydane na nośnikach fizycznych (płytach, dyskach, kościach pamięci etc.) mieszczące się w zgrupowaniu PKWiU 58.11.2 oznaczone numerem ISBN są traktowane na równi z książkami drukowanymi i są opodatkowane stawką 5% VAT.

E-booki, czy też audiobooki, nie posiadające formy fizycznej i sprzedawane on-line (PKWiU 58.11.3) są obłożone standardową stawką VAT.

Wydaję moje książki w różnych typach okładek. Kiedy mam stosować odrębne numery ISBN?

Ta sama książka wydawana w dwóch odmiennych formach produktowych (np. książka w oprawie twardej i broszurowej) powinna być oznaczana odrębnymi numerami ISBN.

Jeśli natomiast ta sama książka w tej samej formie produktowej, w tej samej oprawie – np. książka w oprawie broszurowej ze skrzydełkami posiada dwa układy graficzne – np. okładkę „filmową” w przypadku ekranizowanych powieści oraz zwykłą okładkę, to nie ma konieczności nadawania odrębnych numerów ISBN.

Gdzie mam umieścić numer ISBN na książce?

Numer ISBN powinien być zawsze umieszczony na publikacji i poprzedzony akronimem ISBN. W przypadku publikacji drukowanych ISBN powinien znajdować się:

  • na odwrocie strony tytułowej, czyli na stronie redakcyjnej (w postaci ISBN-13),
  • u dołu strony tytułowej, jeśli brakuje miejsca na odwrocie strony tytułowej (w postaci ISBN-13),
  • w dolnej części czwartej, zewnętrznej strony okładki (w postaci ISBN-13 oraz kodu kreskowego)
  • w dolnej części czwartej strony obwoluty lub innego pudełka ochronnego albo opakowania (w postaci ISBN-13 oraz kodu kreskowego)

Zapis ISBN zalecany do publikacji wraz z kodem kreskowym można wygenerować przy pomocy różnych programów graficznych.

Użytkownicy serwisu e-ISBN, którzy zaraportują wykorzystanie numeru ISBN do Biblioteki Narodowej, otrzymują gotowy zapis w postaci wektorowej do pobrania z serwisu na dysk wydawcy.

Gdzie mam umieścić numer ISBN na publikacji elektronicznej?

W przypadku publikacji elektronicznych ISBN powinien znajdować się:
– jeśli publikacja występuje w formie wizualnej prezentacji treści zapisanej w wersji elektronicznej (np. publikacja online), na stronie lub na ekranie, na którym ukazuje się tytuł publikacji lub jego odpowiednik (np. na ekranie wyświetlanym po wejściu na stronę i/lub na ekranie, na którym widnieje uwaga o prawach autorskich),
– jeśli publikacja jest wydana na nośniku fizycznym (np. płyta kompaktowa lub dyskietka), na każdej etykiecie trwale przytwierdzonej do nośnika.

Jeśli umieszczenie numeru na nośniku lub jego etykiecie nie jest możliwe, ISBN należy umieścić na dole odwrotnej strony trwałego opakowania danego nośnika (np. na pudełku, okładce lub oprawie). W przypadku edukacyjnych/instruktażowych filmów wideo i przezroczy, ISBN należy umieścić w czołówce filmu (przy liście autorów). ISBN powinien znajdować się również na wszystkich materiałach towarzyszących, wydanych łącznie z daną publikacją.

ISBN należy zawsze drukować czcionką na tyle dużą, aby była łatwa do odczytania (np. 9-punktową lub większą).